Wpływ niesteroidowych leków przeciwzapalnych na ciśnienie tętnicze

Wpływ niesteroidowych leków przeciwzapalnych na ciśnienie tętnicze

Dr med. Agnieszka Olszanecka
I Klinika Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego
Collegium Medium Uniwersytetu Jagiellońskiegokankusta duo

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), czyli powszechnie znane leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, dostępne bez recepty, stanowią grupę preparatówbardzo często stosowanych, zarówno samodzielnie przez pacjentów jak i przepisywanych przez lekarzy. Klasyczne NLPZ znajdują zastosowanie w przewlekłym leczeniu chorób o podłożu zapalnym, terapii bólu, a także doraźnie, jako leki przeciwgorączkowe. Specjalne miejsce pośród NLPZ zajmuje kwas acetylosalicylowy czyli aspiryna, który stosowany w dawkach mniejszych niż działające przeciwzapalnie, jest jednym zpodstawowych leków, stosowanych m.in. u pacjentów z chorobą wieńcową czy chorych po udarze mózgu.chromecast

Nadciśnienie tętnicze stanowi jeden z najważniejszych problemów współczesnej medycyny, co wynika z jego rozpowszechnienia i następstw, jakie powoduje w układzie sercowo-naczyniowym.Dane epidemiologiczne wskazują, że nadciśnienie tętnicze występuje u jednej trzeciej dorosłych Polaków, jego częstość wzrasta z wiekiem i przekracza 60 % u osób powyżej 60 roku życia [1].Biorąc więc pod uwagę rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego oraz odsetek osób regularnie zażywających NLPZ, można oczekiwać, że również wielu pacjentów z nadciśnieniem jednocześnie stosuje przewlekle NLPZ.power up premium

O ile powszechnie jest znany fakt niekorzystnego wpływu NLPZ na przewód pokarmowy i ich działanie wrzodotwórcze, o tyle ciągle niedoceniane jest działanie tych leków na układ krążenia.herparen erfahrung

Warto więc zwrócić uwagę – zarówno lekarzy jak i pacjentów – na problem niekorzystnego wpływu tej grupy leków na wzrost ciśnienia tętniczego i pogorszenie skuteczności leczenia nadciśnienia.titan gel ефект

Wpływ NLPZ na mechanizmy regulujące ciśnienie zależy od zahamowania przez te leki enzymu cyklooksygenazy - odpowiedzialnego za produkcję tak zwanych prostanoidów. Uważa się, że podstawowym mechanizmem wpływu NLPZ na ciśnienie krwi jest zatrzymanie w organizmie sodu i wody na skutek zahamowania produkcji niektórych prostanoidów w nerkach [2,3].original motion free

Wzrost ciśnienia tętniczego pod wpływem niesteroidowych leków przeciwzapalnych dotyczy szczególnie pacjentów z wcześniej rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym, chorych już leczonych lekami przeciwnadciśnieniowymi, osób starszych oraz pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.W tej bowiem grupie zatrzymanie w organizmie sodu, a z nim wody, pod wpływem NLPZ, może wywoływać istotne konsekwencje, włącznie ze znacznym wzrostem ciśnienia. Warto więc wiedzieć i skojarzyć, że stosowaniem leków przeciwzapalnych fakt pojawienia się obrzęków kończyn dolnych.fuelfree działanie

Pamiętajmy, podczas regularnego stosowania leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych należy mierzyć ciśnienie tętnicze. Szczególnie ostrożni powinni być pacjenci z już rozpoznanym i leczonym nadciśnieniem tętniczym, ale także osoby, które zauważyły powstanie obrzęków wokół kostek czy pogorszenie samopoczucia, bóle głowy itp. Leki z grupy NLPZ są preparatami dostępnymi bez recepty – ale o ich stosowaniu należy powiedzieć lekarzowi prowadzącemu. Pozwoli to uniknąć niekorzystnych interakcji leków i być może poprawi skuteczność leczenia nadciśnienia.

Odpowiedź na NLPZ w aspekcie wzrostu ciśnienia tętniczego krwi jest w dużej mierze indywidualna. Dołączenie NLPZ do leczenia przeciwnadciśnieniowego powoduje wzrost ciśnienia – niezależnie od zastosowanej klasy leków hipotensyjnych, chociaż skojarzenie NLPZ z różnymilekami przeciwnadciśnieniowymi dawało różny efekt. Wykazano, że osłabienie przez NLPZ działania przeciwnadciśnieniowego było wyższe dla leków z grupy beta-blokerów i inhibitorów konwertazy angiotensyny, niższe dla leków moczopędnych, natomiast neutralne wydają się leki z grupy antgonistów wapnia.

Badania kliniczne dokumentują średni wzrost ciśnienia u osób leczonych NLPZ na poziomie ok. 5 mmHg. Warto jednak mieć na uwadze, że zależność między wysokością ciśnienia tętniczego, a ryzykiem sercowo-naczyniowym jest zależnością ciągłą i jak wykazano w dużych badaniach obserwacyjnych obniżenie ciśnienia o 5 – 6 mmHg może być związane ze zmniejszeniem ryzyka udaru mózgu nawet o 42%, a zawału serca o 14% [4].

Należy jednak zaznaczyć, że aspiryna w tak małych dawkachtzw. „kardiologicznych” (75-150 mg/dobę) na pewno nie podnosi ciśnienia.

NLPZ stosują najczęściej pacjenci z dolegliwościami bólowymi ze strony układu kostno-stawowego. Przyczynami leczenia przeciwbólowego są zmiany zwyrodnieniowe stawów (u pacjentów starszych), a także dolegliwości spowodowane zmianami zapalnymi (np. w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów). Początkowo leczenie dolegliwości zwyrodnieniowych stawów obejmuje postępowanie niefarmakologiczne i fizykoterapię. Następnie u chorych, u których dolegliwości nie są kontrolowane, należy rozważyć leczenie farmakologiczne. Podczas wyboru leczenia powinno się wziąć pod uwagę zarówno bezpieczeństwo leczenia jak i jego skuteczność. W pierwszej kolejności należy podjąć próbę leczenia lekiem o najmniejszym ryzyku wystąpienia działań niepożądanych. W praktyce oznacza to zazwyczaj rozpoczynanie leczenia przeciwbólowego acetaminofenem (paracetamolem) lub kwasem acetylosalicylowym w najmniejszej skutecznej dawce, szczególnie w leczeniu krótkoterminowym. Dalszym etapem postępowania jest stosowanie leków z grupy NLPZ.

Wprowadzając leczenie niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi należy mieć na uwadze ich potencjalny wpływ na ciśnienie tętnicze. Istotne jest umiejętne oszacowanie indywidualnego ryzyka wzrostu ciśnienia oraz niekorzystnych działań ze strony przewodu pokarmowego związanych ze stosowaniem NLPZ. Pacjenci z nadciśnieniem wymagają więc częstszej kontroli, o ile równolegle stosują preparaty przeciwzapalne. W przypadku stwierdzenia wyższych wartości ciśnienia należy rozważyć intensyfikację leczenia przeciwnadciśnieniowego. Alternatywą w leczeniu przeciwbólowym pozostają paracetamol i/lub tramadol [5].

Piśmiennictwo:
1. Zdrojewski T., Szpakowski P., Bandosz P. i wsp. Arterial hypertension in Poland in 2002. J Hum Hypertens 2004; 18: 557-562;
2. White BW. Cardiovasular aspects of prostaglandin inhibition: focus on COX-2 specific inhibitors. Cardiovasc Rev Rep 2003; 24: 214-219;
3. Frishman WH. Effects of nonsteroidal anti-inflammatory drug therapy on blood pressure and peripherial edema. Am J Cardiol 2002; 89 (suppl): 18D-25D;
4. MacMahon S., Peto R., Cutler J. i wsp. Epidemiology. Blood pressure, stroke and coronary heart disease. Part 1. Prolonged differences in blood pressure: prospective observational studies corrected for the regression dilution bias. Lancet 1990; 335: 765-774;
5. Antman EA, Bennett JS, Daugherty A., Furberg C., Roberts H., Taubert KA. Use of nonsteroidal anti-inflammatory drugs: An update for clinicians: A scientific statement from the American Heart Association. Circulation 2007; 115: 1634-1642.